ورود به صنعت چاپ پارچه، قدم گذاشتن در دنیایی از رنگ و خلاقیت است، ولی بدون داشتن نقشه راه فنی، این مسیر به چالشی پرهزینه تبدیل خواهد شد. اولین و مهمترین سوالی که قبل از خرید هر دستگاه چاپ پارچه ای باید از خود بپرسید این است: «قرار است روی چه پارچهای چاپ کنم؟» پاسخ به این سوال، مسیر را به دو دنیای متفاوت تقسیم میکند. اگر هدف شما بازار لباسهای ورزشی، شال و روسری یا پردههای پلیاستری است، مسیر چاپ سابلیمیشن (Sublimation) خواهد بود. ولی اگر رویای تولید تیشرتهای نخی و الیاف طبیعی (پنبه) را دارید، تکنولوژیهای DTF یا DTG راهکار شما هستند. در این مقاله تخصصی، چکلیست کامل ماشینآلات و زیرساختهای لازم برای تأسیس یک کارگاه حرفهای را بررسی میکنیم تا سرمایه خود را هوشمندانه هزینه کنید.
دستگاه و لوازم مورد نیاز چاپ صنعتی پارچه
حقیقت این است که برای تاسیس یک واحد تولیدی که بتوان با آن پارچه چاپ کرد روش ها و دستگاه های متفاوتی وجود دارد که هرکدام برای جاپ روی نوع خاصی از پارچه ها کاربرد دارند و با آن می توان طیقف مشخصی از محصولات را تولید کرد. ما در این مطلب تمرکز خود را برروی بخش صنعتی معطوف کرده ایم و میخواهیم راهنمای افرادی باشیم که میخواهند یک کارگاه صنعتی با تیراژ بالا را داشته باشند.
برای راه اندازی کارگاه صنعتی که به منظور چاپ روی پارچه های پلی استری جهت تولید روسری، پرده، انواع لباس، کوسن، پارچه مبل و هزاران محصول از این جنس نیاز است که از روش سابلیمیشن استفاده شود. به این منظور نیاز است که چک لیست معرفی شده زیر را در نظر داشته باشید.
دستگاه پلاتر سابلیمیشن (Sublimation)؛ موتور اصلی چاپ روی کاغذ ترانسفر
در سیستم سابلیمیشن، طرح ابتدا روی کاغذ مخصوص چاپ میشود و سپس با حرارت به پارچه منتقل میشود. بنابراین، کیفیت نهایی کار شما مستقیماً به دقت و قدرت پلاتر بستگی دارد. این دستگاه وظیفه دارد جوهر را با رزولوشن بالا روی کاغذ بنشاند.
- هد دستگاه (Print Head)؛ قلب تپنده با تکنولوژی اپسون (i3200 یا DX5)
مهمترین قطعه در پلاتر، «هد» آن است. در بازار ایران و جهان، هدهای اپسون (Epson) پادشاهی میکنند. دو مدل رایج عبارتاند از DX5 (مدل قدیمیتر، جانسخت و باکیفیت) و i3200 (تکنولوژی جدیدتر، سرعت بالاتر و ظرافت بیشتر). مثال کاربردی: تفاوت این دو هد مثل تفاوت موتور یک بنز کلاسیک با یک ماشین فرمول یک است. مدل DX5 دیرخراب میشود و برای کارهای مداوم گزینهای عالی است، ولی اگر تیراژ کارتان بسیار بالاست و میخواهید روزانه هزاران متر چاپ کنید، سرعت i3200 زمان تولید شما را نصف میکند.
- عرض دستگاه؛ انتخاب سایز ۱۶۰ یا ۱۹۰ سانتیمتر برای چاپ طاقه و شال
انتخاب عرض دستگاه به محصول نهایی شما وابسته است. دستگاههای عرض ۱۶۰ سانتیمتر برای اکثر کارهای پوشاک (مانند تیشرت و لگ ورزشی) کافی هستند. ولی اگر قصد تولید روتختی، پرده یا شالهای عریض را دارید، حتماً باید سراغ دستگاههای عرض ۱۹۰ سانتیمتر یا بالاتر (تا ۳۲۰ سانتیمتر) بروید تا در چیدمان الگوها (Layout) محدودیت نداشته باشید.
سیستم رول بازکن و جمعکن؛ مدیریت کشش کاغذ برای جلوگیری از چروک
کاغذ سابلیمیشن وقتی خیس میشود (آغشته به جوهر)، تمایل به چروک شدن دارد. سیستم «تیکآپ» (Take-up System) یا همان رولجمعکن، باید مجهز به سنسورهای دقیق کشش باشد تا کاغذ را کاملاً صاف و یکنواخت جمع کند. اگر این سیستم ضعیف باشد، کاغذ هنگام چاپ به هد برخورد کرده و نهتنها کار خراب میشود، بلکه به هد گرانقیمت دستگاه نیز آسیب میرسد.
دستگاه کلندر (Calender)؛ ماشین انتقال حرارت برای چاپهای رولی
بعد از چاپ طرح روی کاغذ، نوبت به انتقال آن روی پارچه میرسد. برای کارهای متراژ بالا (طاقهای)، دستگاه کلندر یا «کلندر غلطکی» استفاده میشود. در این ماشین، کاغذ و پارچه همزمان دور یک سیلندر داغ میچرخند و طرح منتقل میشود.
سیلندر روغن داغ؛ تضمین ثبات دما و یکنواختی رنگ در تیراژ بالا
تفاوت اصلی کلندرهای حرفهای با مدلهای ارزانقیمت، در سیستم گرمایشی سیلندر است. بهترین نوع، «سیلندر روغن داغ» (Oil Drum) است. در این سیستم، روغن داغ داخل سیلندر میچرخد و حرارت را در تمام سطح یکسان نگه میدارد. مثال کاربردی: تصور کنید میخواهید ۱۰۰ متر پارچه زرد چاپ کنید. اگر از کلندرهای المنتی معمولی استفاده کنید، ممکن است ۱۰ متر اول زرد قناری باشد و ۱۰ متر آخر به دلیل افت دما، زرد کدر شود. ولی سیلندر روغنی مانند یک رادیاتور مرکزی، دما را در ساعت اول و دهم کار کاملاً ثابت نگه میدارد تا شید رنگ تغییر نکند.
نمد نسوز (Blanket)؛ ایجاد فشار یکنواخت برای نفوذ جوهر به عمق الیاف
نمدِ دورِ سیلندر وظیفه دارد کاغذ را محکم به پارچه بچسباند تا جوهر تصعید شده (بخار شده) به عمق تار و پود نفوذ کند. کیفیت این نمد بسیار مهم است؛ اگر نمد درز داشته باشد یا یکنواخت نباشد، چاپ شما دچار سایهدار شدن (Ghosting) میشود و طرحها تار به نظر میرسند.
میز جلو و سبد پارچه؛ سهولت در تغذیه پارچه خام و جمعآوری محصول
وجود یک میز تغذیه (Loading Table) استاندارد در جلوی کلندر ضروری است تا پارچه بدون چین و چروک وارد دستگاه شود. همچنین در خروجی دستگاه، سبد یا رولجمعکن مخصوص باید تعبیه شده باشد تا پارچه داغ و چاپشده، با زمین تماس پیدا نکند و کثیف نشود.
پرس حرارتی تخت (Flat Press)؛ تجهیزات مکمل برای چاپ قطعهزنی
برای چاپ روی قطعات برشخورده (مانند پیشِ تیشرت، جیب یا کوسن) یا چاپ روی اجسام سخت (مانند امدیاف و آلومینیوم)، کلندر کاربرد ندارد و باید از پرس تخت استفاده کنید.
- پرسهای پنوماتیک و هیدرولیک؛ اعمال فشار اتوماتیک و کاهش خستگی اپراتور
پرسهای دستی برای کارهای تیراژ پایین مناسباند، ولی اپراتور را بهشدت خسته میکنند. در کارگاههای صنعتی، از پرسهای «پنوماتیک» (بادی) یا «هیدرولیک» (روغنی) استفاده میشود که با زدن یک دکمه، فشار چندین تنی را بهصورت اتوماتیک اعمال میکنند. این فشار یکدست موجب انتقال کامل جوهر و ایجاد رنگهایی زندهتر میشود.
ابعاد صفحه کارگیر؛ سایزهای استاندارد (۴۰×۶۰ یا ۱۰۰×۷۰) برای تیشرت و کوسن
سایز استاندارد ۴۰×۶۰ سانتیمتر برای اکثر تیشرتها کافی است، ولی داشتن یک پرس ۱۰۰×۷۰ یا دو صفحه (Double Station) سرعت کار را دوچندان میکند. انتخاب ابعاد باید براساس بزرگترین محصولی که قصد تولید آن را دارید انجام شود.
روکش تفلون نچسب؛ جلوگیری از سوختن پارچه و انتقال ناخواسته رنگ
صفحه داغ دستگاه حتماً باید روکش تفلون نسوز داشته باشد. این لایه محافظ دو کار مهم انجام میدهد: اول اینکه مانع از چسبیدن و سوختن پارچههای پلیاستر حساس میشود و دوم، اگر جوهر از کاغذ عبور کرد، به صفحه فلزی نمیچسبد تا در چاپهای بعدی لکه ایجاد کند.

پرینترهای DTF (Direct to Film)؛ تحولی در چاپ پارچههای پنبهای و تیره
تا چند سال پیش، چاپ دیجیتال روی پارچه نخی مشکی یک کابوس بود. ولی تکنولوژی DTF این مشکل را حل کرد. در این روش، طرح روی یک فیلم مخصوص چاپ میشود، سپس پودر چسب به آن اضافه شده و در نهایت روی هر نوع پارچهای (پنبه، ویسکوز، جین) پرس میشود.
واحد تکاندهنده پودر (Powder Shaker)؛ پاشش اتوماتیک چسب پودری روی طرح
بعد از اینکه طرح بهصورت خیس روی فیلم چاپ شد، دستگاه «شیکر» وارد عمل میشود. این واحد بهطور یکنواخت پودر چسب (Hot Melt Powder) را روی جوهر میپاشد و با ویبره، پودرهای اضافی را از قسمتهای بدون چاپ میتکاند تا طرح نهایی تمیز و بدون حاشیه باشد.
کوره خشککن (Oven)؛ پخت نهایی جوهر و چسب برای تثبیت روی فیلم
پس از پاشش پودر، فیلم وارد تونل حرارتی یا کوره میشود. در اینجا چسب ذوب شده و با جوهر ترکیب میشود. خروجی نهایی یک رول فیلم پختهشده و آماده پرس است که کیفیت و مقاومت شستشوی بسیار بالایی دارد و دیگر نیازی به شابلون یا حکاکی (مانند سیلک) نیست.
سیستمهای کامپیوتری و نرمافزار؛ مدیریت رنگ و پردازش تصویر (RIP)
شاید فکر کنید یک کامپیوتر معمولی کافی است، ولی در چاپ دیجیتال، «رنگ» همه چیز است. فایل تصویری باید به زبانی تبدیل شود که دستگاه چاپ آن را بفهمد.
نرمافزار ریپ (RIP Software)؛ تنظیم پروفایل رنگ و مدیریت مصرف جوهر
نرمافزارهایی مثل PhotoPrint یا Wasatch وظیفه «ریپ» کردن فایل را دارند. این نرمافزارها میزان پاشش جوهر (Ink Limit) را کنترل میکنند. مثال کاربردی: اگر یک عکس با رنگ مشکی پرکلاغی دارید، بدون نرمافزار ریپ ممکن است دستگاه آنقدر جوهر بپاشد که کاغذ خیس شده و پاره شود. نرمافزار ریپ بههوشمندی ترکیبی از رنگها را میسازد که هم مشکیِ عمیق دیده شود و هم مصرف جوهر بهینه باشد.
مانیتور کالیبره؛ مشاهده دقیق رنگها پیش از ارسال دستور چاپ
طراح شما باید رنگی را در مانیتور ببیند که دستگاه چاپ میکند. استفاده از مانیتورهای گرافیکی کالیبره شده (IPS) ضروری است تا تفاوت رنگ بین «تصویر نمایشگر» و «پارچه چاپ شده» به حداقل برسد و خطای چشمی حذف شود.
ملزومات مصرفی و مواد اولیه؛ سوخت همیشگی خط تولید
کیفیت مواد مصرفی به اندازه خود دستگاه مهم است. استفاده از متریال بیکیفیت خروجی میلیاردی خط تولید را بیارزش میکند.
جوهر سابلیمیشن یا پیگمنت؛ کیفیت رنگدانه و عدم گرفتگی هد: جوهر باید غلظت پیگمنت بالایی داشته باشد تا رنگها زنده باشند (بهخصوص رنگ مشکی که نباید بور شود). همچنین دانهبندی جوهر باید میکرونی و استاندارد باشد تا نازلهای هد گرانقیمت دستگاه را مسدود نکند.
کاغذ ترانسفر (Transfer Paper)؛ گرماژ مناسب و کوتینگ باکیفیت برای انتقال جوهر: کاغذهای سابلیمیشن دارای یک لایه کوتینگ (Coating) هستند که جوهر را روی سطح نگه میدارد و اجازه نمیدهد به بافت کاغذ نفوذ کند. کاغذهای با گرماژ مناسب، در حین چاپ چروک نمیشوند و بیشترین حجم جوهر را به پارچه منتقل میکنند.
کاغذ محافظ (Protection Paper)؛ جلوگیری از کثیف شدن نمد کلندر: این کاغذ نازک و ارزانقیمت، نقش بسیار مهمی در دستگاه کلندر دارد. کاغذ محافظ بین نمد دستگاه و پارچه قرار میگیرد تا اگر جوهر از پارچه عبور کرد، نمد گرانقیمت دستگاه کثیف نشود و نیاز به تعویض زودهنگام پیدا نکند.
تجهیزات کارگاهی و زیرساخت؛ استانداردسازی فضای تولید
فضای کارگاه چاپ شرایط خاصی میطلبد. دستگاههای چاپ به نوسان دما، الکتریسیته و گرد و غبار حساس هستند.
سیستم تهویه و مکنده دود؛ تخلیه بخارات سمی حاصل از تصعید رنگ: فرآیند سابلیمیشن (تصعید) باعث تولید دودی میشود که حاوی ذرات روغن و بخارات شیمیایی است. تنفس این دود در درازمدت برای اپراتورها خطرناک است. نصب هودهای صنعتی قوی و کانالکشی بالای دستگاه کلندر و پرس، برای تخلیه این بخارات به بیرون از سالن الزامی است.
میز برش و بستهبندی؛ فضای وسیع برای کنترل کیفیت و طاقهپیچی: پس از چاپ، پارچه نیاز به بررسی (کنترل کیفیت) و برش دارد. وجود میزهای وسیع برش با نور کافی و دستگاههای طاقهپیچ، به شما کمک میکند تا محصول نهایی را تمیز، مرتب و بدون ایراد بستهبندی کرده و به مشتری تحویل دهید.
استابلایزر و برق اضطراری؛ محافظت از بردهای الکترونیکی گرانقیمت در نوسانات: بردهای الکترونیکی دستگاههای چاپ ژاپنی و بسیار حساس هستند. نوسانات برق صنعتی خسارات سنگینی به مادربرد و هد میزند. استفاده از یک استابلایزر سروو موتوری (Servo Motor) برای تثبیت ولتاژ، بیمه عمر دستگاههای شماست.
تجهیز هوشمندانه کارگاه؛ تضمین کیفیت و سودآوری تولید
راهاندازی کارگاه چاپ پارچه سرمایهگذاری جذابی است، به شرطی که ابزار کار را درست انتخاب کنید. خرید یک پلاتر ضعیف یا کلندر با دمای ناپایدار، شما را وارد چرخهای از ضایعات پارچه و نارضایتی مشتری میکند. پیشنهاد میشود بودجه خود را طوری مدیریت کنید که اولویت با «کیفیت هد پلاتر» و «سیستم گرمایش کلندر» باشد. باقی تجهیزات را میتوان به مرور زمان ارتقا داد. با انتخاب هوشمندانه این لیست، خط تولیدی خواهید داشت که نهتنها کیفیت چاپش زبانزد بازار میشود، بلکه سالها بدون وقفه برای شما کار میکند. در این راه فروشگاه نوین تاک حامی و تامین کننده دستگاه ها و ملزومات مورد نیاز شما است. برای کسب اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما در ارتباط باشید.

بدون دیدگاه